سید علی قادری: جوانان، معنویت و اخلاق

۲۸ آبان ۱۳۹۸ | ۱۰:۴۴ کد: ۱۳۳۰۰ آخرین اخبار آموزشی و پژوهشی
یک استاد دانشگاه گفت: امام خمینی(ره) معتقد است که اخلاق بر ۴ رکن شجاعت، سخاوت، عفت وعدالت استوار است.
سید علی قادری: جوانان، معنویت و اخلاق

به گزارش روابط عمومی مرکز فرهنگی دانشجویی امام، ولایت فقیه و انقلاب اسلامی، دکتر سیدعلی قادری پژوهشگر، محقق و استاد دانشگاه تهران در درس‌گفتار « جوانان، معنویت و اخلاق » در هشتمین اردوی فرهنگی ـ آموزشی طریق جاوید، با بیان اینکه امام خمینی(ره) معتقد است اخلاق بر 4 رکن است، گفت: اولین پایه اخلاق، شجاعت، دومین پایه اخلاق، سخاوت، سومین پایه اخلاق عفت و چهارمین پایه اخلاق، عدالت است.

وی بیان کرد: شجاعت است برای اینکه اخلاقی شویم باید شجاع باشیم. آدم شجاع از پشت به کسی خنجر نمی‌زند چه در میدان جنگ و چه در جاهای دیگر. توبه برای انسان شجاع است. آدم شجاع باید اعتراف به گناه داشته باشد.دومین پایه اخلاق، سخاوت است. انسانی که سخی نیست و نمی‌تواند ببخشد یک پایه اخلاق ندارد. انسان باید سخاوت را در خود پرورش دهد از کوچکترین کار ممکن تا جایی پیش می‌رود که جانش را تقدیم یک ملت، آرمان و اندیشه می‌کند.

این استاد دانشگاه ادامه داد: خداوند ابراهیم خلیل را ابوالادیان معرفی می‌کند و پدر اسلام می‌نامند. ایشان از آزمایشات خیلی بزرگ بیرون آمده و تا قربانی کردن اسماعیل پیش می‌رود. ابراهیم بی‌مهمان غذا نمی‌خورد موقعی که 4 ملک آمدند که قوم لوط را عذاب کند گوساله‌ای را بریان کرد اما ملائک نخوردند. حضرت ابراهیم بدون مهمان چه کافر چه با ایمان غذا نمی‌خورد. خداوند به کسی علم و اندیشه و قلب باز می‌دهد که سخی باشد و خدا به بخیل علم نمی‌دهد. عالم کسی‌ است که جانش با علم ترکیب شود و مربوط به آدم سخی است.

وی افزود: سومین پایه اخلاق عفت است. یعنی چشم به مال، میز، امکانات و موقعیت کسی ندوختن است. انسان عفیف چشم‌چرانی به مال مردم نمی‌کند. آنها اگر پول هم نداشته باشند از کسی مبلغی نمی‌گیرند. آدم عفیف عزت نفس دارد.

این پژوهشگر با بیان اینکه چهارمین پایه اخلاق، عدالت است، گقت: سنجش عدالت، امیرالمؤمنین(ع) است. بعضی افراد خوب هستند اما در میدان جنگ و محبت کم می‌آورند، بعضی در جامعه خوب هستند اما در خانواده مشکل دارند بعضی خوب فکر می‌کنند اما نمی‌توانند خوب بنویسند. حضرت امیر(ع) در اوج هستند و همه این ویژگی‌ها را دارند. از حضرت امیر(ع) خواستند جمله‌ای را بگویند که نقطه نداشته باشد ایشان خطبه‌ای خواندند که نقطه نداشت. یکی دیگر از خطبه‌های حضرت امیر(ع) خطبه بی‌الف است. جرج جرداق نویسنده و شاعر مسیحی لبنانی می‌گوید علی(ع) جهانی‌است کران در کران، جهان را فرا گرفته و با اشک یتیمی طوفانی می‌شود.

وی ادامه داد: این گستردگی عدالت می‌آورد. اگر نان خشک خوردن علی(ع) مطرح است، ایشان خلیفه است و طبق فرمایشات حضرت، والی باید کمتر بخورد و بیشتر بیدار بماند. یکی از تعابیر سخاوت این است که فرد بین ولخرجی و اسراف باید اعتدال داشته باشد. اعتدال در سخاوت باید انجام شود.

قادری با اشاره به اینکه در شجاعت بی‌عقلی هم داریم و شامل کسانی است که بی‌محابا حرف می‌زنند، گفت: این انسان متهور است و ضد شجاعت است و باید شجاعت تا جایی باشد که با عقل رابطه داشته باشد. بنابراین عدالت تعدیل‌کننده شجاعت، عفت و سخاوت است و عدالت یکی از پایه‌های اخلاق نیز است. انسان عادل گناه نمی‌کند پس بخشی از عدالت است.

وی افزود: امام خمینی(ره) در قسمت‌های مختلف، این چهار بخش را در کتب مختلف خود بیان نمودند. و در حوزه در سن 25 سالگی درس اخلاق گذاشتند. و در سن 40 سالگی درس اخلاق جامعی گذاشتند و همه از این درس و بحث‌ها استفاده می‌کردند. امام خمینی(ره) تابستان‌ها در جماران کلاس‌های اخلاقی خود را می‌گذاشتند. یکی از رفتارهای جالب امام(ره) این بود که نماز جماعت را سریع می‌خواندند و رعایت حال کسی‌که پیر است و حوصله ندارد را می‌کردند. این رفتارها اخلاقی است که در فقه حضور پیدا می‌کند.

وی تصریح کرد: یکی از مواردی که امام(ره) به آن توجه ویژه‌ای داشت بحث عقل و جهل است که طبق حدیث پیامبر(ص) اثری به عنوان حدیث جنود عقل و جهل به‌جای گذاشتند. که شامل 70 لشکر عقل و جهل است که امام(ره) در 35 بحث آن را شرح داده است که یک حدیث سمبلیک و اخلاقی است. و پایه‌های دیگر اخلاقی را در آن می‌توان چشید.

این استاد دانشگاه گفت: امام(ره) خیلی خجالتی و باحیا بودند و به کسی کارهای خود را نمی‌سپردند و خودشان کارهایشان را انجام می‌دادند. و اعتقاد داشتند دستور به کسی نباید داد. امام(ره) در طول عمرشان یک‌بار به همسرشان دستور ندادند. یکی از نکات جالبی که امام(ره) با همسرشان داشتند این بود که امام(ره) در همه امورات با همسرشان هم‌عقیده نبودند. اما با هم هم‌‌جهت بودند. امام 11 اسفند 57 به قم تشریف بردند و در آن سخنرانی به این مطلب اشاره داشتند که من شماها(خانم‌ها) را به رهبری قبول دارم از دامن زن مرد به معراج می‌رود.

وی اضافه کرد: امام(ره) اعتقاد داشتند کثرت را باید قبول داشته باشی، تا به وحدت برسی. ایشان در پاریس به جهان مسیحیت پیام دادند که: «من از ملت مسیح می‌خواهم برای ملت ما دعا کنند، باشد که از دعای خیر شما شر استبداد و ظلم از ملت ایران کنده شود» شاید زمانی‌که یک روحانی از مسیحیت طلب دعای خیر می‌کند و آنها را به رسمیت می‌شناسد خیلی عجیب است. وی ادامه داد: امام(ره) می‌فرماید: فرق طبیب جسمی و روحی در این است که طبیب جسمی نسخه می‌نویسد، باید عمل کنی ولی طبیب روحی نسخه‌اش شفاست و اندیشه و رفتاری که می‌کند شفاست. وقتی فرد را به رسمیت می‌شناسی و از مسیحیت طلب دعا می‌کنی خیلی مهم است.

قادری با بیان اینکه یکی از خصوصیات امام(ره) این است که ایشان سیاسی نیستند، گفت: به گفته همسر امام، سه درصد امام(ره) سیاسی است بقیه ایشان را کسی نمی‌داند. حرف‌های امام(ره) همیشه نو بود مخصوصاً 116 روزی که در پاریس بودند حرف‌های نویی با دنیا زدند که دنیا را ارتقا داد. و دنیا را آماده کرد. امام(ره) در پاریس دنیا را متحول کرد و یک مفهومی در جهان به نام مصالح بشری شکل گرفت.

وی اشاره کرد: امام(ره) اعتقاد داشت که دینی که در آن جنگ نیست دین نیست و از گاندی دفاع کرد چون گاندی آغازگر بود و حرف‌های نویی در دنیا زد که رفتار جامعه بشری را تحت تأثیر قرار داد و فهم منافع ملی را به مصالح بشری ارتقا داد. و در زمان امام(ره) به اوج رسید. امام(ره) آزادی‌خواه بود و به معنای واقعی سیاسی نبود.

وی با بیان اینکه امام(ره) در خانه ای ساده زندگی می کردند، گفت: وضعیت ظاهری ایشان در بیرون و منزل متفاوت بود. وقتی بیرون می‌رفتند خودشان را سه بار در آیینه می‌دیدند اما اگر در خانه می‌رفتی همان‌طور بودند که خیلی بی‌‌تکلف بودند و بی‌تکلفی یکی از مباحث اخلاقی ایشان است. بی‌تکلفی باید ویژگی مسئولین باشد. مردم در جوار امیرالمؤمنین(ع) راحت و بی‌تکلف می‌توانستند حرف بزنند. خطابه‌های باتکلف انسان را از دین بی‌‌زار می‌کند. باید با مردم راحت‌باشی تا با ما راحت باشند.

قادری با تأکید بر اینکه امام(ره) از شرک معرفتی گذر کرد و به توحید معرفتی رسید، گفت: اگر اعتقادات دینی شما با اعتقادات علمی در تناقض قرار گیرد شما دچار شرک معرفتی شده‌اید. یعنی در بحث تکامل شکل می‌گیرد(ادامه نسل از آدم و حوا در بحث اعتقادی و ادامه نسل از سایر موجودات در بحث علمی). علم با اعتقادات نباید در تناقض باشد و باید به وحدت برسد. در گفته‌های علمی و فقهی امام تناقضی وجود ندارد. و ایشان به وحدت رسیده‌اند.

text to speech icon

نظر شما :